1. แสดงความรักและความยอมรับอย่างไม่มีเงื่อนไข
หัวใจสำคัญของการสร้าง Self-Esteem คือการที่ลูกรู้สึกว่าเขาได้รับความรักและการยอมรับจากพ่อแม่อย่างแท้จริง ไม่ว่าจะดีหรือร้าย ไม่ว่าจะทำถูกหรือทำผิด จงแสดงความรักผ่านการกอด สัมผัส คำพูดชื่นชม และการใช้เวลาร่วมกันอย่างมีคุณภาพ บอกให้ลูกรู้ว่าคุณรักเขาในสิ่งที่เขาเป็น ไม่ใช่ในสิ่งที่เขาทำได้ดีหรือไม่ดี การยอมรับในข้อจำกัดหรือความผิดพลาดของลูกจะช่วยให้เขารู้สึกปลอดภัยที่จะเป็นตัวของตัวเอง
2. ส่งเสริมความเป็นตัวของตัวเองและเคารพในความคิดเห็นของลูก
เปิดโอกาสให้ลูกได้สำรวจความสนใจ ความถนัด และความเป็นตัวของตัวเอง สนับสนุนให้ลูกได้ลองทำสิ่งใหม่ ๆ แม้ว่าสิ่งนั้นจะไม่ใช่สิ่งที่คุณคาดหวังก็ตาม รับฟังความคิดเห็นของลูกอย่างตั้งใจ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเล็กน้อยแค่ไหน การที่ลูกรู้สึกว่าความคิดของเขามีค่าจะช่วยเสริมสร้างความมั่นใจในการแสดงออก และเรียนรู้ที่จะตัดสินใจด้วยตัวเอง
3. ชื่นชมความพยายามมากกว่าผลลัพธ์
บ่อยครั้งที่เรามักจะชื่นชมลูกเมื่อเขาทำได้ดี เช่น ได้คะแนนสูง หรือชนะการแข่งขัน แต่การชื่นชมที่แท้จริงคือการ ชื่นชมในกระบวนการและความพยายามของลูก ไม่ว่าผลลัพธ์จะเป็นอย่างไรก็ตาม เช่น "แม่ภูมิใจในความพยายามของลูกที่ตั้งใจฝึกซ้อมมากนะ" หรือ "พ่อเห็นว่าลูกพยายามอย่างเต็มที่แล้ว นี่แหละคือสิ่งที่สำคัญที่สุด" การเน้นที่ความพยายามจะช่วยให้ลูกไม่ย่อท้อเมื่อเจอความล้มเหลว และเรียนรู้ที่จะเติบโตจากประสบการณ์
4. ให้โอกาสลูกได้ช่วยเหลือและรับผิดชอบ
การที่ลูกได้มีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ ภายในบ้าน หรือได้รับมอบหมายความรับผิดชอบที่เหมาะสมกับวัย จะช่วยให้เขารู้สึกว่าตนเองมีคุณค่าและเป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญของครอบครัว ให้ลูกได้ช่วยเหลือในเรื่องง่าย ๆ เช่น เก็บของเล่น จัดโต๊ะอาหาร หรือดูแลสัตว์เลี้ยง เมื่อลูกทำสำเร็จ ให้ชื่นชมและบอกให้เขารู้ว่าการช่วยเหลือของเขามีความหมายอย่างไร สิ่งนี้จะช่วยสร้างความรู้สึกภาคภูมิใจและความสามารถในตนเอง
5. ตั้งเป้าหมายที่ท้าทายแต่ทำได้จริง
ช่วยลูกในการตั้งเป้าหมายที่เหมาะสมกับศักยภาพของเขา ไม่สูงเกินไปจนท้อแท้ และไม่ต่ำเกินไปจนขาดความท้าทาย เมื่อลูกทำสำเร็จ ให้ชื่นชมและเฉลิมฉลองความสำเร็จเล็ก ๆ น้อย ๆ นั้น หากลูกทำไม่ได้ตามเป้าหมาย ให้กำลังใจและช่วยเขาวิเคราะห์ว่ามีอะไรที่ต้องปรับปรุง การเรียนรู้จากความผิดพลาดเป็นส่วนหนึ่งของการเติบโตและสร้างความยืดหยุ่นทางจิตใจ
6. สอนให้ลูกจัดการกับความผิดพลาดและความล้มเหลว
ชีวิตไม่ใช่เรื่องง่าย และทุกคนย่อมเคยผิดพลาดหรือล้มเหลว สิ่งสำคัญคือการสอนให้ลูกมองความผิดพลาดเป็นบทเรียน ไม่ใช่สิ่งที่จะต้องอับอาย สอนให้ลูกยอมรับความผิดพลาด เรียนรู้จากมัน และก้าวต่อไป พ่อแม่ควรเป็นตัวอย่างในการยอมรับความผิดพลาดของตัวเอง และแสดงให้ลูกเห็นว่าเราสามารถแก้ไขและเติบโตได้ การสนับสนุนให้ลูกลุกขึ้นยืนใหม่ได้ด้วยตัวเองจะสร้างความแข็งแกร่งและ Self-Esteem ที่ยั่งยืน
7. ระมัดระวังคำพูดและการเปรียบเทียบ
คำพูดของพ่อแม่มีอิทธิพลอย่างมากต่อความรู้สึกของลูก หลีกเลี่ยงการใช้คำพูดเชิงลบ การตำหนิที่รุนแรง หรือการเปรียบเทียบลูกกับผู้อื่น เพราะสิ่งเหล่านี้สามารถบั่นทอน Self-Esteem ของลูกได้ง่ายดาย หากต้องการตักเตือน ให้เน้นที่พฤติกรรม ไม่ใช่ที่ตัวตนของลูก เช่น "แม่ไม่ชอบที่ลูกทิ้งของเล่นเกลื่อนกลาดแบบนี้นะ" แทนที่จะพูดว่า "ลูกเป็นเด็กซุ่มซ่ามจริงๆ"
การสร้าง Self-Esteem ที่ดีให้กับลูกคือการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุดในอนาคตของเขา เมื่อลูกมีความภาคภูมิใจในตนเอง เขาจะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่กล้าคิด กล้าทำ มีความสุข และสามารถใช้ชีวิตได้อย่างเต็มศักยภาพ
