คาเคากับโกโก้ต่างกันไหม?
คำว่า Cacao และ Cocoa มาจากเมล็ดโกโก้เหมือนกัน แต่ในทางการค้า Cacao มักใช้กับผลิตภัณฑ์ที่ผ่านความร้อนหรือการแปรรูปน้อยกว่า เช่น Cacao Nibs หรือ Cacao Powder บางชนิด
ส่วน Cocoa มักผ่านขั้นตอนการคั่วหรือแปรรูปมากขึ้น และบางผลิตภัณฑ์อาจผ่านกระบวนการ Dutch Process ซึ่งลดความเป็นกรดและทำให้รสนุ่มขึ้น แต่ก็อาจลดปริมาณฟลาโวนอลบางส่วนลงด้วย
อย่างไรก็ตาม คำสองคำนี้ไม่ได้มีมาตรฐานเดียวกันทุกประเทศ ดังนั้นหากต้องการเน้นสุขภาพ ควรดู ส่วนประกอบและปริมาณน้ำตาลบนฉลาก มากกว่าดูคำว่า Cacao หรือ Cocoa เพียงอย่างเดียว
คาเคามีสารต้านอนุมูลอิสระสูง
จุดเด่นที่สุดของคาเคาคือสารกลุ่ม Flavanols ซึ่งเป็นหนึ่งในสารต้านอนุมูลอิสระจากพืช
สารเหล่านี้มีบทบาทเกี่ยวข้องกับการทำงานของหลอดเลือดและการสร้าง Nitric Oxide ซึ่งช่วยให้หลอดเลือดคลายตัวได้ดีขึ้น
ดังนั้นคาเคาและดาร์กช็อกโกแลตที่มีปริมาณโกโก้สูงจึงถูกศึกษาค่อนข้างมากในเรื่องสุขภาพหัวใจและระบบไหลเวียนเลือด
อาจช่วยเรื่องความดันโลหิตได้เล็กน้อย
งานวิจัยหลายชิ้นพบว่า Flavanols จากโกโก้อาจช่วยให้หลอดเลือดตอบสนองได้ดีขึ้น และอาจช่วยลดความดันโลหิตได้เล็กน้อยในบางคน
แต่ไม่ได้หมายความว่าคนเป็นความดันสูงสามารถกินช็อกโกแลตแทนยาได้
หากจะเลือกคาเคาเพื่อสุขภาพ ควรเป็นผงคาเคาไม่หวานหรือดาร์กช็อกโกแลตที่มีน้ำตาลไม่สูง และยังต้องควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย และใช้ยาตามแพทย์สั่งเหมือนเดิม
ดีต่อสมองและการไหลเวียนเลือด
สารฟลาโวนอลในคาเคายังถูกศึกษาในเรื่องการไหลเวียนเลือดไปยังสมอง และอาจมีส่วนช่วยด้านความจำและการทำงานของสมองในบางกลุ่ม
อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ไม่ได้หมายความว่ากินคาเคาแล้วจะทำให้ฉลาดขึ้นทันที แต่สามารถมองว่าเป็นหนึ่งในอาหารที่มีสารจากพืชซึ่งอาจช่วยสนับสนุนสุขภาพสมองในระยะยาวได้
สิ่งสำคัญกว่ายังคงเป็นการนอนเพียงพอ ออกกำลังกาย และกินอาหารหลากหลาย
คาเคามีแมกนีเซียมค่อนข้างสูง
แมกนีเซียมมีบทบาทต่อกล้ามเนื้อ ระบบประสาท กระดูก และกระบวนการสร้างพลังงานในร่างกาย
คาเคาผงและ Cacao Nibs เป็นหนึ่งในอาหารที่มีแมกนีเซียมในระดับค่อนข้างดี จึงสามารถช่วยเพิ่มแมกนีเซียมจากอาหารได้
แต่ไม่จำเป็นต้องพึ่งคาเคาเพียงอย่างเดียว เพราะแมกนีเซียมยังพบในถั่ว เมล็ดพืช ธัญพืชเต็มเมล็ด และผักใบเขียวด้วย
มีธาตุเหล็ก แต่ไม่ควรใช้แทนอาหารหลัก
คาเคามีธาตุเหล็กจากพืชอยู่พอสมควร โดยเฉพาะในรูปผงไม่เติมน้ำตาล
อย่างไรก็ตาม ธาตุเหล็กจากพืชดูดซึมได้ไม่ดีเท่าธาตุเหล็กจากเนื้อสัตว์ การกินร่วมกับอาหารที่มีวิตามินซี เช่น ฝรั่ง ส้ม หรือผลไม้สด สามารถช่วยให้ดูดซึมได้ดีขึ้น
ผู้ที่มีภาวะโลหิตจางไม่ควรใช้คาเคาแทนการรักษาหรืออาหารที่แพทย์แนะนำ
คาเคามีใยอาหาร
ผงคาเคาแท้ที่ไม่เติมน้ำตาลมีใยอาหารอยู่ค่อนข้างมากเมื่อเทียบกับเครื่องดื่มช็อกโกแลตสำเร็จรูป
ใยอาหารช่วยเรื่องความอิ่ม การขับถ่าย และสุขภาพลำไส้
แต่ถ้านำผงคาเคาไปผสมกับน้ำตาล ครีม และไซรัปจำนวนมาก ประโยชน์เรื่องใยอาหารอาจถูกกลบด้วยพลังงานและน้ำตาลที่เพิ่มขึ้น
ทำไมกินช็อกโกแลตแล้วรู้สึกอารมณ์ดี?
คาเคามีสารหลายชนิดที่เกี่ยวข้องกับระบบประสาท เช่น Theobromine และคาเฟอีนในปริมาณหนึ่ง รวมถึงกลิ่นและรสของช็อกโกแลตเองก็สามารถสร้างความรู้สึกพึงพอใจได้
จึงไม่แปลกที่หลายคนรู้สึกผ่อนคลายหรืออารมณ์ดีขึ้นหลังได้กินช็อกโกแลต
แต่ไม่ควรมองว่าเป็นยารักษาความเครียดหรือภาวะซึมเศร้า และหากกินช็อกโกแลตหวานจำนวนมากเพื่อแก้เครียดเป็นประจำ ก็อาจทำให้ได้รับพลังงานเกินได้ง่าย
Theobromine คืออะไร?
Theobromine เป็นสารธรรมชาติในเมล็ดโกโก้ มีฤทธิ์กระตุ้นอ่อนกว่าคาเฟอีน และเป็นหนึ่งในสารที่ทำให้ช็อกโกแลตมีคุณสมบัติเฉพาะตัว
คนส่วนใหญ่สามารถกินในปริมาณอาหารได้ตามปกติ แต่ถ้ากินคาเคาหรือดาร์กช็อกโกแลตจำนวนมาก โดยเฉพาะช่วงเย็นหรือก่อนนอน บางคนอาจรู้สึกใจเต้นเร็ว กระสับกระส่าย หรือนอนยากได้
ที่สำคัญ Theobromine เป็นพิษต่อสุนัขและแมว จึงไม่ควรให้สัตว์เลี้ยงกินช็อกโกแลตหรือผลิตภัณฑ์คาเคาเด็ดขาด
คาเคาช่วยลดน้ำหนักได้ไหม?
คาเคาไม่ได้เป็นอาหารลดน้ำหนักโดยตรง แต่ผงคาเคาไม่หวานสามารถนำมาใช้เพิ่มรสชาติให้กับอาหาร เช่น โยเกิร์ต ข้าวโอ๊ต หรือสมูทตี้ โดยไม่ต้องเติมน้ำตาลมาก
ปัญหาเกิดขึ้นเมื่อคำว่า “โกโก้” มาในรูปเครื่องดื่มที่มีนมข้น น้ำเชื่อม วิปครีม และน้ำตาลจำนวนมาก ซึ่งสามารถให้พลังงานสูงมาก
ดังนั้นถ้าเป้าหมายคือควบคุมน้ำหนัก ให้เลือก Unsweetened Cacao/Cocoa Powder และควบคุมส่วนผสมที่ใส่เพิ่ม
ดาร์กช็อกโกแลตยิ่งเปอร์เซ็นต์สูง ยิ่งดีจริงไหม?
โดยทั่วไป ดาร์กช็อกโกแลตที่มีเปอร์เซ็นต์โกโก้สูงมักมีน้ำตาลน้อยกว่าช็อกโกแลตนม และมีผลิตภัณฑ์จากโกโก้มากกว่า
ช่วงประมาณ 70% ขึ้นไปจึงมักเป็นตัวเลือกที่ได้รับความนิยมในสายสุขภาพ
แต่เปอร์เซ็นต์สูงก็ไม่ได้หมายความว่ากินได้ไม่จำกัด เพราะดาร์กช็อกโกแลตยังมีไขมันและพลังงานค่อนข้างสูง การกินวันละเล็กน้อยจึงเหมาะกว่ากินครั้งละหลายแท่ง
คาเคากินยังไงง่ายที่สุด?
สามารถใช้ผงคาเคาไม่หวานประมาณ 1–2 ช้อนชาผสมกับนม นมพืช หรือกาแฟ เติมลงในโอ๊ตมีล โยเกิร์ต สมูทตี้ หรือใช้ทำขนมที่ลดน้ำตาลได้
ส่วน Cacao Nibs สามารถโรยบนโยเกิร์ต สลัดผลไม้ หรือกราโนลา เพื่อเพิ่มความกรุบและรสขมแบบช็อกโกแลตแท้
สำหรับดาร์กช็อกโกแลต อาจกินประมาณ 1–2 ชิ้นเล็กต่อครั้งเป็นของหวานแทนขนมที่มีน้ำตาลสูง
ใครควรระวังคาเคา?
คนที่ไวต่อคาเฟอีนหรือ Theobromine อาจมีอาการใจสั่น นอนไม่หลับ หรือปวดศีรษะเมื่อกินมาก
ผู้ที่เป็นกรดไหลย้อนบางคนอาจสังเกตว่าช็อกโกแลตกระตุ้นอาการได้ จึงควรดูการตอบสนองของตัวเอง
นอกจากนี้ผลิตภัณฑ์ช็อกโกแลตสำเร็จรูปอาจมีน้ำตาล ไขมัน นม หรือถั่วเป็นส่วนประกอบ จึงควรอ่านฉลากหากมีโรคประจำตัวหรือประวัติแพ้อาหาร
สรุปแล้ว คาเคามีประโยชน์จริงไหม?
จริง โดยเฉพาะในรูป คาเคาผงไม่หวาน Cacao Nibs หรือดาร์กช็อกโกแลตที่มีโกโก้สูงและน้ำตาลไม่มาก เพราะมีฟลาโวนอล แมกนีเซียม ใยอาหาร และสารอาหารหลายชนิด
แต่ประโยชน์ของคาเคาไม่ได้หมายความว่าช็อกโกแลตทุกชนิดเป็นอาหารสุขภาพ เพราะสิ่งที่เปลี่ยนภาพทั้งหมดได้คือปริมาณน้ำตาล ไขมัน และส่วนผสมที่เติมเข้าไป
